Skip to main content

INTRODUCTION

  Hello Friends, My mission is to educate the people. This is One of The Platform, where you can get the information of Various Fields in Marathi (one of the indian language).   I am doing Research, Studying and Writing the various scientific and Authentic Information. The Students  or Individual from anywhere ,can easily understand the " Basic Concepts  " in their Mother tongue. These blog's have emphasis on Development of " scientific Temper " or " an attitude of reasoning and questioning "  on different things in the people of India. Thank you
Post a Comment

आपल्या "सौर माला"(solar system) च्या बाहेर काय आहे ??

 आपल्या "सौर माला"(solar system) च्या बाहेर काय आहे ??

आपल्याला असे वाटत असेल की, सौर मालेच्या बाहेर शेजारील तारे असतील.. उत्तर बरोबर आहे.. पण आपला सूर्य आणि शेजारील तारा च्या मधल्या भागात काय आहे ? तुम्हाला वाटत आहे का की ,दोन ताऱ्या मध्ये रिकामी जागा असेल ?? जर तुमचं उत्तर "होय" असेल......तर तुम्ही चुकीचे आहात. दोन तारा मधील भाग हा रिकामी नसतो, त्यात जे काही आहे त्याला इंटरस्टेलर मिडीयम ( Interstellar medium) म्हणतात. यात धूळ, कॉस्मिक किरणे,रेडिएशन, गॅस इत्यादी घटक असतात.. हा खूप विशाल भाग असतो. आपल्या सूर्य आणि इतर ताऱ्यांच्या मधल्या भागात देखील इंटरस्टेलर मिडीयम आहे. मानवाने अजून हा भाग आपल्या कृत्रिम यानाने देखील पार केला नाही, इतका तो दूर आणि विशाल आहे..

आपल्या सूर्याच्या जवळचा तारा "प्रॉक्सीमा सेंटुरी " आणि सोबतचे दोन तारे हे सुमारे 4.3 प्रकाशवर्ष दूर आहे.. बर्नार्ड स्टार हा एक लहान तारा असून सुमारे 6 प्रकाशवर्ष दूर आहे. "सीरियस A " हा तारा आपल्याल आकाशात सर्वात चमकणारा तारा दिसतो. सूर्यापेक्षा मोठा असलेला हा तारा आपल्या पृथ्वीपासून  8.6 प्रकाशवर्ष दूर आहे. अजून अनेक तारे आहे, जर 10 प्रकाशवर्ष चे आपल्या सौरमालेभोवती वर्तुळ काढले तर त्यात ते येतील.. मात्र यातील " प्रॉक्सीमा सेंटुरी " हा सर्वात जवळचा म्हणजे 4.3 प्रकाशवर्ष दूर तारापर्यंत आपण पोहवणे देखील कठीण आहे. जिथे प्रकाशाला  त्याच्या ३ लाख किमी प्रती सेकंद या वेगाने पोचण्यास 4 वर्ष लागतात, तिथे मनुष्याने बुलेट (बंदुकीची गोळी) वेगाने जरी जाण्याचे ठरवले तरी कित्येक हजारो वर्ष लागतील.

सौर मालेच्या भोवतालचा प्रदेश हा कित्येक लाख किलोमीटर मोठा आहे. आकाशातील अंतर हे astronomical unit AU मध्ये मोजले जाते. पृथ्वी आणि सूर्य मधील अंतर हे सुमारे 15 करोड किमी आहे, याला 1 AU म्हणतात.

आपला शनी ग्रह असे 10 AU इतका दूर आहे. नेपच्यून चे पलीकडे असलेला "कायपर बेल्ट"  हा 100 AU आहे. आणि प्लुटो च्या पलीकडे असलेला विशाल "उर्त क्लाउड" oort cloud हे अंदाजे  100 ते 100000 (1 लाख) AU इतके पसरले आहे..1 लाख AU "गुणिले" (multiply) पृथ्वीसूर्यमधील अंतर 15 करोड किमी करा. सुर्याचा चुंबकीय तरांगाचा  प्रभाव यापूर्वी म्हणजे  123 AU पर्यंत संपतो. पुढे फक्त इंटरस्टेलर मिडीयम मधील "उर्ट क्लाउड" असते.

प्रकाशवर्ष मध्ये मोजले तर हे अंतर 2 प्रकाशवर्ष दूर आहे. "प्रॉक्सीमा सेंटुरी " जर 4 .3 प्रकाशवर्ष दूर आहे तर उर्ट क्लाउड च्या पुढे या ताऱ्याच्या प्रभाव सुरू होतो.

"अस्टरोईड बेल्ट " "कायपर बेल्ट"  आणि "उर्त क्लाउड" याबद्दल थोडक्यात माहिती मी पुढील लेखात लिहेन.   सौरमाला चा बाहेर आपण मानवाने जे "यान" सोडले आहेत, ते सध्या कुठे आहेत हे पण मी थोडक्यात लिहेन..पण आपल्याला अंदाज आला असेल की ,  आपल्या सौरमाले समोरच आपण किती सूक्ष्म आहोत.!!!

डॉ. अलोक कदम

Labels:

Comments

Post a Comment

Popular posts

INTRODUCTION

  Hello Friends, My mission is to educate the people. This is One of The Platform, where you can get the information of Various Fields in Marathi (one of the indian language).   I am doing Research, Studying and Writing the various scientific and Authentic Information. The Students  or Individual from anywhere ,can easily understand the " Basic Concepts  " in their Mother tongue. These blog's have emphasis on Development of " scientific Temper " or " an attitude of reasoning and questioning "  on different things in the people of India. Thank you
Post a Comment
Read more

पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण आपल्याला जाणवत का नाही..???

  पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण आपल्यावर लागू असते, मग ते गुरुत्वाकर्षण आपल्याला जाणवत का नाही..??? हा प्रश्न मला लहानपणी पडायचा आणि आपल्या पैकी बऱ्याच जणांना हा प्रश्न पडला असेल की , आपण ज्या पृथ्वीवर राहतो, त्या पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण बल  हे आपल्याला सतत खेचत असते, मग तसे आपल्याला सतत जाणवत का नाही..? गुरुत्वाकर्षण बल हे दोन वस्तूंचे "वस्तुमान" आणि त्यांच्यातील "अंतर" या दोन गोष्टीवर अवलंबून असते. पृथ्वीच्या तुलनेने आपण खूप लहान आहोत आणि आपले वस्तुमान पण खूप कमी आहे... आपण पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर आहोत. तसेच, पृथ्वीच्या जवळील वातावरणात जरी असलो, तरी पृथ्वीच्या केंद्रातून आपल्यावर सतत गुरुत्वाकर्षण शक्ती द्वारे पृथ्वीकडे खेचले जाते...  पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण बल हे आपल्यावर स्थिर (constant) प्रकारे सतत लागू असते.आपला जन्म पण पृथ्वीच्या वातावरणात झाला आहे. आपण जे काही दैनदिन आयुष्यात करतो, त्यात गुरुत्वाकर्षण आपल्या सोबत सतत असते,कारण आपण पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर आणि वातावरणात असतो.. गंमत म्हणून सांगायचं झालं तर, "तुम्हाला तुमची गर्लफ्रेंड जरी सोडून गेली किंवा बायकोने जरी ...
Post a Comment
Read more

मंगळ (Mars) आणि पृथ्वी (Earth)

  मंगळ (Mars) आणि पृथ्वी (Earth) मंगळ,पृथ्वी आणि शुक्र हे तीन ग्रह सूर्याच्या "गोल्डीलॉक झोन " म्हणजे "हबिटेबल झोन" मध्ये आहेत.  "गोल्डीलॉक झोन " म्हणजे कोणत्याही ताऱ्या भोवतीचा असा प्रदेश ज्यात जे ग्रह आहेत त्यावर जीवसृष्टी उत्पन्न होऊ शकते. त्या ताऱ्याची उष्णता या भागात संतुलित असते. शास्त्रज्ञ कोणत्याही ताऱ्याचे दुर्बिणद्वारे निरीक्षण करताना त्याच्या भोवती चे ग्रह किती अंतरावर असतील याच गणित मांडतात.. सूर्याच्या या भागात वर उल्लेख केलेले तीन ग्रह आहेत..  आता, एक प्रश्न साहजिकच पडतो, की पृथ्वी ,मंगळ आणि शुक्र हे तिन्ही ग्रह गोल्डीलॉक झोन मध्ये आहेत, तर पृथ्वीवर च जीवसृष्टी का आहे ?? ..  शुक्र हा साधारण पृथ्वी एवढाच ग्रह असून त्यावर मजबूत वातावरण पण आहे, मात्र तिथे उष्णता प्रचंड आहे. सल्फुरिक एसिड चा तिथे पाऊस पडतो आणि ऑक्सिजन तिथे अगदीच अभाव असल्याने शुक्र ग्रहवर आपण एक मिनिट जिवंत राहू शकत नाही..म्हणून त्याची  इथे तुलना करत नाही. मंगळ साधारण कृत्रिम वातावरण निर्माण करून राहण्या योग्य तरी बनवू शकतो..म्हणून आपण  मंगळ आणि पृथ्वी यांची थोडक्यात तुलना करता...
Post a Comment
Read more